Holisme

De som is meer dan de delers opgeteld… mooie woorden en dan?

Fysiek, mentaal, emotioneel, energetisch. 

Zaken die we niet los kunnen koppelen van elkaar, sterker nog, elkaar beinvloeden.

 

We kennen allemaal de kleine en simpele voorbeelden van het holisme:

Je hebt ruzie gehad en gaat gestresst te paard. Je lichaam is nog gespannen van de opwinding. Als je wilt opstappen, draait je paard steeds weg. Eigenlijk is dit de dag dat je goed wilt oefenen met dressuur. Maar je paard wil niet ontspannen, blijft hard in de mond. Jullie stuiteren door de bak.

Je begin de bosrit zo fijn, maar na die stomme hond wil je paard niet rustig worden. Hij zet zijn onderhals op en eigenlijk voel je je behoorlijk stuurloos. Je begint nu zelf ook te verstarren en kijkt met enige angst uit naar het laatste drukke kruispunt voor je bij stal bent. Pas op stal kan je zuchtend alle spanning loslaten. Je paard rolt in de weide opgelucht alles van zich af.

Bovenstaande voorbeelden zijn kort samen te vatten. Lichaam en geest, van zowel ruiter als paard spelen een rol in het rijden. En het begint allemaal met de geest van de ruiter. Als jouw hoofd en gevoel bij de ruzie van gisteravond zijn, ontspant jouw lichaam niet. Een rustig hoofd, een zacht hart, een ontspannen lichaam, gevolgd door een onafhankelijk zit kan een paard helpen in balans te komen. Dus éérst de ruiter in balans voor aan het paard gewerkt wordt. Een ontspannen paard heeft een lage hals-hoofdhouding. Een gespannen paard houdt zijn hoofd oplettend omhoog. Daarom begint het rijden met een lage hals-hoofdhouding. Zijn paard en ruiter ontspannen, dan kan begonnen worden aan de harmonie op werkelijk alle vlakken. Dressuur als persoonlijke ontwikkeling

 

Onderdelen van Effectieve Hulpen 

Effectieve Hulpen is gebaseerd op de stelregel dat het paard jouw houding overneemt. Je zou heel simpel kunnen stellen "Jouw schouders zijn zijn schouders, jouw heupen zijn zijn heupen" Houding is daarmee hoofdzakelijk fysiek en ook energetisch. Als jouw lichaam in een gesloten houding is, maar jouw intentie ligt ver vooruit, is er een incongruentie die het paard een keuze geeft welk signaal te volgen.

Om de houding aan te nemen die het paard nodig heeft, is kennis van biomechanica en de oefening nodig. Hoe beweegt een paard? Wat heeft het nodig voor balans, verzameling en bepaalde oefening? Al deze zaken zijn simpel te leren; het geeft een logica en basis voor elk niveau.

Wanneer de ruiter kennis heeft, is een nauwkeurig aansturen van het eigen lichaam nodig. Een onafhankelijke zit betekent een lichaam in balans wat gericht een lichaamsdeel kan sturen of spiergroep aanspannen zonder dat de rest van het lichaam mee doet. Bijna als een drummer, waarvan armen en voeten alle vier iets verschillends doen.

Intentie is een andere essentiele stap in het proces. We kennen allemaal het moment dat als de ruiter aan galop of iets anders denkt, het paard al gaat voor bewust de hulp is gegeven. Paarden kunnen ontzettend sensitief reageren op onze 'state of mind' en energie. Zorgen dat de focus ligt bij wat ruiter wilt, de intentie. Als de ruiter kan voelen en visualiseren wat de intentie is, kan op alle niveau's (fysiek en energetisch) de juiste hulp worden gegeven.

In dat opzicht is congruentie de clue voor ontspannen rijden.


Er zijn een aantal methodes die aansluiten bij Effectieve Hulpen of de praktische basis zijn bij de filosofie.

Centered Riding

Zachte ogen, centreren, rugwervels stapelen… mooie woorden en dan?

De centered riding richt zich op het lichaamsgevoel, -bewustzijn en ontspanning vanuit de ruitergeest. Starende harde ogen horen eerder bij werkstress dan ontspannen rijden. Rustig ademhalen door de buik en in evenwicht zitten zijn het begin van een onafhankelijke zit in balans. Met verschillende oefeningen en vooral een stukje bewustwording leert een ruiter zijn eigen lichaam kennen en gebruiken. Dan zit je mee in de beweging van je paard en kan je hem ondersteunen met je hulpen. Geen tegenwerken meer, geen onbewuste hulpen.

 

Klassieke Rijkunst

Rechtrichten, gymnastiseren, verzamelen… mooie woorden en dan?

Iedereen is scheef. Jij, je paard. En met een beetje pech allebei dezelfde kant op. Scheef zijn, dat houdt in dat de sterke zijde korte spieren heeft en makkelijk inbuigt, maar niet goed rekt. De slappe zijde heeft lange spieren en buigt juist niet goed in. Zolang de korte spieren niet soepeler worden en de lange spieren niet sterker, kunnen ruiter en paard niet vrij bewegen. Het is dus zaak beide recht te worden. Door gymnastiseren word je rechter. Gymnastiseren betekend eindeloos beide zijdes buigen, het binnenachterbeen stimuleren meer onder het lichaam te komen. Maar ook yoga-oefeningen of  die van de fysiotherapeut. Want hoe kan een scheef mens een scheef paard recht maken? Als een combinatie rechter wordt is het nog niet geheel in balans. Zolang de voorhand meer gewicht draagt en de rug nog niet soepel kan deinen is er nog werk te doen. Al snel komt het woord verzamelen om de hoek. Maar willen we werkelijk verzamelen? Voor de hogere dressuuroefeningen is een hoge mate van verzameling nodig: er is meer gewicht op de achter- dan voorhand. Maar voor een fijn paard in balans is deze opgerichte dressuurhouding niet nodig. Een paard in balans: een actieve achterhand, losgelaten rug en vrije schouder is voldoende.

 

TTEAM en TTOUCH

Over balkjes lopen, rondjes draaien met je handen, een bandage om z'n billen... mooie woorden en dan?

TTEAM en TTOUCH zijn twee methodes, ontwikkelt door Linda Tellington-Jones. Uit wetenschappelijk onderzoek met het meten van hersengolven is gebleken dat beide methodes de paarden- én mensenhersenen op een bijzondere manier activeren. Zowel linker- als rechter hersenhelft wordt actief, waarbij de nadruk ligt op de lerende en denkende gebieden. Ook bij de paarden. TTEAM is het werken aan de hand en op het paard. Er wordt gebruik gemaakt van de Playground for Higher Learning. Dit is een verzameling van balken, obstakels, zeil en een wipwap. Het verschil met obstakeltraining is de intentie. Door heel bewust over balken te lopen, zowel mens als paard, verbetert de coördinatie, lichaamsbewustzijn, balans en focus. Bij deze methode kan de capaciteit om te leren en samen te werken aanzienlijk verbreden en verbeteren. Paard en mens krijgen meer vertrouwen in elkaar. Bij TTOUCH maakt de mens bewegingen over de huid die rustgevend, ontspannend of juist activerend zijn. Iedere beweging met de hand heeft een naam en logica. Door de aanrakingen krijgt het paard een beter lichaamsbewustzijn en concentratie. Het lichaamswerk kan angst, pijn en spanning opheffen, zodanig dat het gedrag en de persoonlijkheid van het paard kan veranderen.

 

Grondwerk en Werk aan de hand (rechtrichten)

Rondjes rennen op een cirkel, zijwaarts naast je paard lopen, je zweep als aanwijsstok.... mooie woorden en dan?

Soms is het beter vanaf de grond te werken. Een jong of groen paard, vastlopen in het rijden, als revalidatie, opbouw van een band, onervaren ruiter ... er zijn legio redenen om eerst naast je paard te staan. Bij grondwerk (freestyle) ligt de nadruk meer op de relatie tussen paard en mens. Een paard kan in de vrijheid van een roundpen de mens spiegelen; hij laat niet alleen zien hoe hij er zelf in staat, maar ook jouw positie in het geheel. Dit kan een eye-opener zijn, niet alleen in de relatie met jouw paard, maar ook met jezelf en jouw omgeving. In het vrije grondwerk kan je ook voorzichtig beginnen met het werken aan balans bij het paard. 

Vervolgens kan je de stap maken naar het werk aan de hand / rechtrichten, waarbij je het paard aan een hoofdstel of kaptoom leidt. Je leert het vanaf de grond soepel zijn lijf gebruiken, het gewicht correct te verdelen. Hierdoor verbetert zijn balans en dit komt ten goede aan zijn gezondheid (niet meer scheef= geen overbelasting= geen blessures) en het rijden. Ook is het aanleren van oefeningen als schouderbinnenwaarts of appuyment vanaf de grond vaak makkelijker, waarna het onder het zadel zonder stress bevestigd kan worden. Werken vanaf de grond is een waardevolle aanvulling bij het werken aan balans.

 

De slotsom

Het doel is niet een mooi plaatje, het draait niet om de halshouding van het paard. Equi Libra wil ruiter en paard onafhankelijk en samen in evenwicht helpen. Zodat ze samen ontspannen een eenheid vormen. Dat dit een fijn beeld geeft is een gevolg.

Vanuit deze balans kan je alle kanten op: eindeloze bosritten, zonder blessures rijden of de jury vol plezier een evenwichtige proef laten zien.